نشست «هم قدم تا حرم» با حضور استاد سجاد مهدیزاده در موسسه باران برگزار شد.
سیزدهمین عصرانه بارانی با عنوان «همقدم تا حرم؛ فرصتهای تربیتی پیادهروی اربعین برای والدین و فرزندان» عصر روز دوشنبه ۵ مردادماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از والدین، مربیان و علاقهمندان حوزه تعلیم و تربیت برگزار شد. در این نشست استاد سجاد مهدیزاده مهمان جلسه به میزبانی آقای امیرحسن صدری، به بررسی ظرفیتهای تربیتی پیادهروی اربعین برای خانوادهها پرداختند و تلاش کردند مجموعهای از راهکارهای عملی برای بهرهگیری بیشتر والدین از این فرصت ارائه کنند.
در ابتدای نشست، بر این نکته تأکید شد که پیادهروی اربعین را نباید صرفاً یک سفر زیارتی یا حضور در یک اجتماع بزرگ مذهبی دانست. اربعین مجموعهای از موقعیتهای تربیتی را در کنار یکدیگر قرار میدهد؛ از زندگی خانوادگی در مسیر و مواجهه با سختیها گرفته تا تجربه خدمت، همکاری، مهماننوازی، عبادت و ارتباط با دیگران. از این منظر، اربعین میتواند فرصتی کمنظیر برای والدین باشد تا بسیاری از مفاهیم تربیتی را نه در قالب توصیه و آموزش مستقیم، بلکه در متن یک تجربه واقعی با فرزندان خود تمرین کنند.
بخش نخست نشست به آمادگی خانواده پیش از آغاز سفر اختصاص داشت. تأکید استاد این بود که بخش مهمی از تجربه تربیتی اربعین، پیش از آنکه خانواده وارد مسیر شود شکل میگیرد. نوع آمادگی ذهنی، جسمی و روحی فرزندان، انتظاری که از سفر در ذهن آنان ایجاد میشود و میزان مشارکتشان در برنامهریزی، میتواند بر کیفیت تجربه آنان در طول سفر اثر بگذارد.
از همین رو پیشنهاد شد والدین متناسب با سن و شرایط فرزندان، پیش از سفر درباره اربعین و اتفاقاتی که قرار است تجربه کنند با آنان گفتوگو کنند. بهتر است فرزندان بدانند که قرار است چه شرایطی را تجربه کنند و در عین حال، بخشی از برنامهریزی سفر نیز با مشارکت آنان انجام شود. انتخاب برخی وسایل، برنامههای خانوادگی، فعالیتهای فرهنگی یا حتی بخشی از کارهایی که قرار است در مسیر انجام شود، میتواند از همان ابتدا فرزند را از یک «همراه» صرف به عضوی فعال از این تجربه تبدیل کند.
در کنار آمادگی روحی و معرفتی، توجه به آمادگی جسمی و بهداشتی نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. انتخاب کفش و لباس مناسب، توجه به تغذیه و استراحت، شناخت شرایط جسمی فرزندان و پیشبینی نیازهای آنان، از جمله مواردی است که میتواند به خانواده کمک کند تا سفر را با آرامش بیشتری تجربه کند.
در ادامه، ظرفیتهای خود مسیر پیادهروی مورد توجه قرار گرفت. اربعین فرصتهای متعددی برای تمرین مسئولیتپذیری، صبر، همکاری، همدلی و توجه به دیگران در اختیار خانواده قرار میدهد؛ فرصتهایی که اگر مورد توجه والدین قرار بگیرند، میتوانند به تجربهای واقعی و ماندگار برای فرزندان تبدیل شوند.
مراقبت از خواهر یا برادر کوچکتر، کمک به والدین، مشارکت در امور خانواده، توجه به نیازهای دیگران یا حتی همراهی با یکی از اعضای خانواده در زمان خستگی، موقعیتهایی ساده اما مؤثر برای تمرین مسئولیتپذیری و همدلی هستند.
کتابخوانی خانوادگی، بازیهای جمعی، گفتوگو درباره اتفاقات مسیر، ثبت خاطرات، عکاسی و روایتگری از جمله فعالیتهایی بود که میتواند در طول سفر مورد استفاده قرار گیرد. حتی میتوان پیش از سفر یک کتاب مشترک برای خانواده انتخاب کرد و بخشی از مسیر را به خواندن و گفتوگو درباره آن اختصاص داد.
بخش پایانی نشست به یکی از مهمترین پرسشها اختصاص داشت: «پس از بازگشت چه کنیم که حال و هوای اربعین و آثار این تجربه به تدریج از بین نرود؟»
تأکید شد که پایان سفر نباید به معنای پایان تجربه تربیتی آن باشد. خانواده میتواند با مرور خاطرات، دیدن عکسها، گفتوگو درباره اتفاقات سفر و ثبت روایتهای اعضای خانواده، این تجربه را دوباره زنده کند. برای مثال، میتوان یک شب خانوادگی را به مرور خاطرات اربعین اختصاص داد و از هر یک از اعضای خانواده خواست از مهمترین اتفاقی که در سفر برایش رخ داده صحبت کند.
همچنین میتوان برخی از تجربههای سفر را به زندگی روزمره خانواده منتقل کرد. اگر در طول سفر، خدمت کردن، کمک به دیگران، نظم، صبر یا همکاری تجربه شده است، خانواده میتواند تلاش کند بخشی از این رفتارها را پس از بازگشت نیز ادامه دهد. از سوی دیگر، ایجاد برنامههای خانوادگی پس از سفر، انجام فعالیتهای خیرخواهانه، ادامه کتابخوانی مشترک یا برگزاری برنامههای زیارتی و معنوی خانوادگی میتواند به حفظ پیوند خانواده با تجربه اربعین کمک کند.
سیزدهمین عصرانه بارانی با تأکید بر این نگاه به پایان رسید که پیادهروی اربعین را میتوان فراتر از یک سفر زیارتی دید؛ سفری که در آن خانواده فرصت دارد در کنار یکدیگر قدم بردارد، سختیها را تجربه کند، به دیگران خدمت کند، گفتوگو کند، خاطره بسازد و بخشی از ارزشهای موردنظر خود را در متن زندگی تمرین کند.
